Ne merak ediyorsun?
Aynı darbede metalin bükülmesine karşılık camın kırılmasının sebebi nedir?
Metal atomları darbe geldiğinde birbirinin üstünden kayıp yer değiştirebilir ama camın atomları düzensiz dizildiği için kayamaz, bu yüzden metal bükülür camsa kırılır.
Metal, içinde küçük küçük taneciklerden yani atomlardan oluşur. Bu atomlar metalin içinde sıra sıra, düzenli bir şekilde dizilmiştir. Bir çekiçle vurduğunda ya da bir metali büktüğünde, bu atom sıraları birbirinin üzerinden kayar. Tıpkı bir deste iskambil kağıdının üstündeki kağıtları itince kayması gibi. Bu yüzden metal şeklini değiştirir ama parçalanmaz.
Cam ise çok farklı yapılıdır. Camın içindeki atomlar düzenli sıralar halinde değil, karmakarışık bir şekilde durur. Bu yüzden cama İngilizce'de bazen 'donmuş sıvı' bile denir. Camda atomlar birbirinin üstünden kayamaz çünkü kayacak düzgün bir yol yoktur.
Darbe geldiğinde cam, gelen gücü esneyerek karşılayamaz. Güç bir noktada birikir ve o noktadan çatlak başlar. Çatlak çok hızlı yayılır ve cam parçalara ayrılır. Yani metal 'esner', cam ise 'kırılır'.
Bu yüzden mühendisler araba camlarını özel yapar. Örneğin araba ön camları kırılınca ufak küçük parçalara ayrılsın diye özel işlenir, böylece keskin parçalar oluşmaz.
Kısa bilgiler
- Metal atomları darbe geldiğinde birbirinin üzerinden kayabilir.
- Camdaki atomlar düzensiz dizildiği için kayamaz.
- Metalin şeklini kırılmadan değiştirmesine süneklik denir.
- Cam gibi kolay kırılan maddelere kırılgan madde denir.
- Güç bir noktada birikince camda çatlak başlar ve hızla yayılır.
- Araba camları özel işlenir, kırılınca küçük parçalara ayrılır.
Aklında ne kaldı?
4 soru — hepsi yukarıdaki kısa bilgilerden geliyor. Puan yok, yanlış yol yok.
1. Metal darbe alınca neden bükülür?
2. Kırılmadan şeklini değiştirebilen maddelere ne denir?
3. Cam gibi kolay kırılan maddelere ne denir?
4. Araba camları neden özel işlenir?
Bunlar nereden geliyor
-
1 britannica.com 85/100Glass - Britannica
Camın kimyasal yapısını ve kırılganlığını anlatan güvenilir bir ansiklopedi kaynağı.
-
2 tr.wikipedia.org 80/100Metal - Vikipedi
Metallerin özelliklerini ve yapısını anlatan genel bir ansiklopedi sayfası.
-
3 tr.wikipedia.org 80/100Cam - Vikipedi
Camın nasıl yapıldığını ve neden kırılgan olduğunu anlatır.
-
4 tr.wikipedia.org 75/100Atom - Vikipedi
Atomların ne olduğunu ve maddeleri nasıl oluşturduğunu öğretir.
ReKid™ yalnızca arama değildir
- Arama ile ilgili sorunun doğruluğunun sağlanması
- Arama ile ilgili yaşa uygun anlatımlı konu içeriği
- Arama konusu ile ilgili kısa bilgiler seti
- Arama konusu ile bağlantılı kısa bilgiler seti
- Konu, kısa bilgiler ve bağlantılı bilgilerle ilgili kısa sınav seti
- Arama konusu ile ilgili, güvenli ve en fazla 5 önerilen internet bağlantısı
- PDF çıktı ve tüm arama konularının saklanması
- Geçmiş anahtarlardaki bilgilerin yeni anahtara eksiksiz aktarılması
- Reklamsız
- İzlemesiz
- Kişisel hesaba ihtiyaç duymayan bilgi destek seti