Kayaların zamanla toprağa dönüşmesi hangi süreçlerle olur?

Kayalar önce parçalanır. Buna ayrışma denir. Yağmur suyu kayaların çatlaklarına girer. Kış gelince bu su donar ve genişler. Donan su, kayayı bir çivi gibi içeriden zorlar ve çatlatır. Güneş de gündüz kayayı ısıtır, gece soğutur. Bu sürekli genleşme ve büzülme kayayı yorar ve küçük parçalara böler.

Sonra bu küçük taş parçaları rüzgar, akan sular ve buzullarla taşınır. Taşınırken birbirine sürtünüp daha da küçülür, kum ve toz haline gelir. Bitki kökleri de kayaların arasına girip onları iter ve çatlatır. Küçük canlılar ve yosunlar bile kaya yüzeyini yavaş yavaş aşındırır.

En sonunda bu ufalanmış kaya taneleri; ölmüş yaprak, kök ve hayvan kalıntılarıyla karışır. Bu karışıma humus denir ve toprağı besleyip koyulaştırır. Böylece milyonlarca yıl önce sert bir kaya olan şey, bugün üzerinde çiçek yetişen yumuşak bir toprağa dönüşür.

Bu süreç çok ama çok yavaş işler. Bir avuç toprağın oluşması bazen yüzlerce, hatta binlerce yıl sürebilir.