Ne merak ediyorsun?

Metallerin ısıtıldığında genleşmesi nasıl gerçekleşir?

Metaller ısınınca içindeki atomlar daha hızlı titrer ve birbirinden biraz uzaklaşır, bu yüzden metal genleşir yani büyür.

Bir metal parçası aslında küçük atomlardan yapılmıştır. Bu atomlar hiç durmadan titrer, tıpkı yerinde zıplayan minik toplar gibi. Metal ısıtılınca atomlara daha çok enerji verilir ve atomlar daha hızlı, daha geniş titremeye başlar.

Atomlar daha geniş titreyince birbirlerine olan uzaklıkları biraz artar. Milyonlarca atom aynı anda birbirinden uzaklaşınca metalin tamamı büyür, yani genleşir. Bu değişim çok küçüktür ama hassas aletlerle ölçülebilir.

Metal soğuduğunda ise tam tersi olur. Atomlar yavaşlar, daha az titrer ve birbirine yaklaşır. Böylece metal tekrar küçülür, buna büzülme denir.

Bu yüzden köprülerde ve tren raylarında küçük boşluklar bırakılır. Yaz sıcağında metal genleştiğinde bu boşluklar sayesinde bükülmez veya çatlamaz.

Kısa bilgiler

  • Metal ısıtılınca içindeki atomlar daha hızlı titrer.
  • Atomlar hızlı titreyince birbirinden biraz uzaklaşır.
  • Bu uzaklaşma sonucunda metal büyür, yani genleşir.
  • Metal soğuyunca atomlar yavaşlar ve birbirine yaklaşır.
  • Atomlar yaklaşınca metal küçülür, buna büzülme denir.
  • Köprülerde ve raylarda genleşme için küçük boşluklar bırakılır.

Aklında ne kaldı?

4 soru — hepsi yukarıdaki kısa bilgilerden geliyor. Puan yok, yanlış yol yok.

1. Metal ısıtılınca atomlara ne olur?

2. Atomlar hızlı titreyince metal ne yapar?

3. Metal soğuyunca ne olur?

4. Köprülerde boşluk neden bırakılır?

Bunlar nereden geliyor

  • 1 britannica.com 85/100
    Thermal expansion - Britannica

    Isıl genleşmeyi bilimsel ve güvenilir şekilde anlatan bir kaynak.

  • 2 tr.wikipedia.org 80/100
    Isıl Genleşme - Vikipedi

    Metallerin ısınınca neden büyüdüğünü anlatan ansiklopedi sayfası.

  • 3 tr.wikipedia.org 75/100
    Atom - Vikipedi

    Atomların ne olduğunu ve nasıl hareket ettiğini öğrenebilirsin.

ReKid™ yalnızca arama değildir

getrekid.com’dan anahtar al Anahtarım var

© 2026 ReKid™ Keşfetmek isteyen çocuklar için.